صفحه اصلي

بمب بوی دهان

(Halitosis Bomb)

بوی دهان تا کنون در عرصه های زیادی مطرح شده است از جمله بهداشت فردی ، بهداشت روانی ، روابط اجتماعی ، مشکلات روانشناختی و بیماریهای لثه.اما جدیدا عرصه جدیدی فرا روی بوی دهان معرفی شده است و آن عرصه نظامی و جنگ است.در تاریخ 15 ژانویه 2005 مصادف با 26 دیماه 1383 با خبر شدیم که نیروی هوائی ایالات متحده پیشنهاد یک پروژه چند میلیون دلاری ساخت  انواع بمب شیمیائی از جمله بمب بوی دهان را به وزارت جنگ آمریکا ارائه داد که البته علی قول پنتاگون با این پروژه موافقت نشد.ما قصد تحلیل تمام جوانب این خبر را نداریم و تنها به بررسی علمی آن می پردازیم:

بوی دهان به طور کلی به دو دسته دهانی(oral) و خارج دهانی(extra-oral) تقسیم بندی می شود.در نوع دهانی که عمدتا ناشی از باکتریهای دهان است عمدتا دو ترکیب گوگرددار به نامهای سولفید هیدروژن (Hydrogen sulphide) و متیل مرکاپتان (Methyl mercaptan) در بازدم مبتلایان قابل اندازه گیری است.نوع خارج دهانی یا به دلیل عفونت و سرطان ریه ویا ناشی از ترکیبات بدبوئی است که از طریق خون (Blood-born)به ریه ها می رسند و پس از متصاعد شدن در بازدم انسان قابل اندازه گیری میشوند. بر اثر بعضی بیماریها مانند سیروز کبدی(Cirrhosis)نارسائی کلیوی (Renal failer) و بیماری قند(Diabetes mellitus) ،داروها مانند دی سولفیرام (Disulfiram) و بعضی مواد غذائی مانند سیر و پیاز (Garlic & Union) ترکیبات بدبوئی وارد خون می شود و با متصاعد شدن در ریه ها باعث بدبوئی بازدم فرد می شود.

ایجاد بوی دهان با منشا دهانی از طریق انفجار بمب شیمیائی با اشکالات زیادی روبرو است : اولین مشکل این است که با انتشار باکتریهای عامل بوی دهان همه افراد دشمن به بوی دهان مبتلا نمی شوند چون برای ایجاد آن چند عامل باید وجود داشته باشد(Multifactorial).صرف وجود باکتری باعث ایجاد بوی دهان نمی شود.شاهد این مدعا وجود همسرانی است که تنها یکی از آنها به بوی دهان مبتلا هستند و این در حالی است که باکتریهای دهان به راحتی بین زوجین قابل انتقال است.

دومین نکته این است که حتی اگر دهان افراد دشمن به باکتریهای مولد بوی دهان آلوده شود باز معلوم نمی شود که حتما بوی دهان آنها از نوع شدید و طولانی باشد به طوری که عامل شناسائی محسوب گردد.

سومین نکته :چون نوع بوی دهان افراد دشمن بسیار شبیه بوی دهان افراد خودی است بنابر این ممکن است دوست و دشمن اشتباه گرفته شوند.

چهارم:همانطور که بعضی از محافل آمریکائی مطرح کردند چنین بوی دهانی را به راحتی با دهانشویه و یا با قرصهای رفع بوی دهان میتوان از بین برد.ایشان اظهار میدارند چرا سرمایه دولت آمریکا باید صرف بمبی شود که اثرات آن را به راحتی میتوان از بین برد.البته چون ایشان به پایه علمی بوی دهان اشراف نداشتند چنین تصور میکنند.در حالی که ما مطمئن هستیم که کارشناسان پنتاگون اینقدر ساده نیستند که چند میلیون دلار را صرف ساختن بمبی کنند که اثرات آن را با یک قرص مکیدنی میتوان از بین برد.

 با توجه به توضیحات بالا به نظر می رسد  بمب مذکور باید بوی دهان  با منشا خونی ایجاد کند.این نوع بوی دهان را میتوان با آلوده کردن افراد دشمن با ترکیبات شیمیائی که از طریق تنفس وارد ریه های ایشان می گردد ایجاد کرد.نوع و شدت این بو متفاوت از بوی دهان ناشی از مواد غذائی و ناشی از باکتریهای دهان خواهد بود و تا زمانی که اصل ترکیب در بدن انسان باشد بوی دهان ادامه خواهد داشت.

با توجه به خصوصیات بوی دهان خارج دهانی می توانیم حدس بزنیم که بمب بوی دهان و ماده موثره آن باید دارای خصوصیات زیر باشد:

1- راه ورود آن به بدن باید از طریق استنشاقی باشد و تا حد ممکن نباید سمی باشد به گونه ای که فعالیت معمولی فرد را دچار اشکال کند .حسن آن این است که فرد متوجه آلودگی با آن نمی شود و دیگران آن را تشخیص می دهند و این همان چیزی است که مورد توجه پنتاگون است.

2- پس از جایگزینی در بدن به سرعت اثرات آن از بین نرود.میتوان ماده موثره را به گونه ای ساخت که مانند بعضی از داروهای طولانی اثر ،در درازمدت اثر خود را حفظ کند که این نیز تامین کننده دومین خصوصیت مورد نظر پنتاگون است.

3- برای ایجاد بوی دهان شدید احتمالا ماده موثره بمب باید یکی از ترکیبات فرار گوگرددار زیر را آزاد کند:دی متیل سولفاید(Dimethyl sulphide)،دی متیل دی سولفاید(Dimethyl disulphide)پروپیل مرکاپتان(Propyl mercaptan) و متیل پروپیل سولفاید(Methyl propyl sulphide) چون شدید بودن بوی دهان ،مورد نظر پنتاگون است گازهای فوق با دارا بودن شاخص بویائی بالا (Odor index) و پایین بودن آستانه زننده بودن بو(Objectionability threshold) میتوانند بوی دهان شدید و زننده ایجاد کنند به گونه ای که واقعا بتواند عامل شناسائی قرار گیرد.

4-نکته آخر این است که بوی دهان با منشا خونی را با هیچ وسیله ای نمیتوان از بین برد وتا زمانی که گاز شیمیائی در بدن انسان باشد از بوی دهان ، بوی بدن و سایر مایعات و ترشحات بدن مانند بزاق ،ادرار و عرق میتوان بوی نامطبوعی را استنشاق کرد.کاربرد دهانشویه ها و قرصهای موثر بر بوی دهان با منشا دهانی در این مورد بی تاثیر است.

براي مطالعه اصل خبر بر روي گزينه هاي روبرو كليك كنيد. Scotsman  New scientist  

نويسنده مقاله : دكتر عليرضا طالبيان (WWW.IT-DENTAL.COM)